Przejdź do treści

Opanuj ustrój RP, Konstytucję, trójpodział władzy i samorząd na WOS

Rozróżniaj większości głosowań w Sejmie, ścieżkę ustawodawczą, konstruktywne wotum nieufności, kompetencje Prezydenta RP, Trybunałów oraz szczebli samorządu.

Cztery obszary ustrojowe, w których uczniowie najczęściej mylą pojęcia

  1. 01

    Przeliczaj głosy wstrzymujące się przy różnych rodzajach większości

    Przy większości zwykłej głosy wstrzymujące się nie mają znaczenia (liczy się więcej „za” niż „przeciw”), natomiast przy bezwzględnej działają de facto przeciw wnioskowi („za” > suma „przeciw” + „wstrzymujących”).

  2. 02

    Nie myl wojewody (administracja rządowa) z marszałkiem województwa (samorząd)

    Wojewoda jest przedstawicielem Rady Ministrów powoływanym przez premiera, a marszałek stoi na czele zarządu województwa wybieranego przez sejmik województwa.

  3. 03

    Rozróżniaj Zgromadzenie Narodowe od wspólnego posiedzenia Sejmu i Senatu

    Zgromadzenie Narodowe (np. przyjęcie przysięgi Prezydenta, postawienie Prezydenta przed Trybunałem Stanu) działa tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w Konstytucji RP.

  4. 04

    Rozdziel kompetencje Sądu Najwyższego, NSA, Trybunału Konstytucyjnego i Stanu

    Sądy (powszechne, administracyjne, wojskowe i SN) sprawują wymiar sprawiedliwości, TK bada zgodność przepisów z Konstytucją, a Trybunał Stanu orzeka o odpowiedzialności konstytucyjnej najwyższych urzędników.

Najczęściej zadawane pytania

Kto w Polsce posiada prawo inicjatywy ustawodawczej (wniesienia projektu ustawy)?

Prawo inicjatywy ustawodawczej przysługuje: grupie co najmniej 15 posłów (lub komisji sejmowej), Senatowi jako całości, Prezydentowi RP, Radzie Ministrów oraz grupie co najmniej 100 000 obywateli.

Jaką większością głosów Sejm może odrzucić weto ustawodawcze Prezydenta RP?

Ponowne uchwalenie ustawy po wecie Prezydenta wymaga większości kwalifikowanej 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów (czyli min. 230 obecnych).

Czym różnią się wybory do Sejmu od wyborów do Senatu pod względem przeliczania głosów?

Wybory do Sejmu (460 posłów) są proporcjonalne w okręgach wielomandatowych (metoda d'Hondta, próg 5% i 8%), natomiast do Senatu (100 senatorów) większościowe w 100 jednomandatowych okręgach wyborczych (JOW).

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania