Przejdź do treści

Odczytaj mapę topograficzną, przekrój geologiczny i klimatogram

Naucz się rozpoznawać formy rzeźby terenu z układu poziomic, ustalać kolejność zdarzeń geologicznych z przekroju oraz identyfikować typ klimatu z klimatogramu.

W następnym kroku dodasz zdjęcie lub plik PDF w oknie rozmowy

Cztery umiejętności pracy ze źródłem kartograficznym na geografii

  1. 01

    Sprawdź cięcie poziomicowe i kreski spadku (bergi) na mapie

    Gęsto ułożone poziomice oznaczają stok stromy, a rzadkie – łagodny; krótkie kreseczki skierowane do wewnątrz zamkniętej poziomicy wskazują zagłębienie bezodpływowe, a na zewnątrz – wzniesienie.

  2. 02

    Czytaj przekrój geologiczny od najgłębszej warstwy ku górze

    Zgodnie z zasadą superpozycji warstwy niższe są starsze (o ile nie zaszła inwersja), a uskok lub żyła magmowa przecinająca warstwę jest od tej warstwy młodsza.

  3. 03

    Na klimatogramie najpierw spójrz na kształt linii temperatury w lipcu i styczniu

    Szczyt temperatury w czerwcu–sierpniu oznacza półkulę północną, w grudniu–lutym południową, a płaska linia wokół 26°C przez cały rok i wysokie opady wskazują klimat równikowy.

  4. 04

    Łącz klimat i skałę macierzystą bezpośrednio z profilem glebowym

    Czarnoziemy powstają na lessach pod roślinnością stepową, bielice z jasnym poziomem wymywania pod borami iglastymi na piaskach, a rędziny na skałach węglanowych.

Najczęściej zadawane pytania

Jak wyznaczyć na mapie poziomicowej kierunek płynięcia rzeki, gdy nie ma strzałki?

Rzeka zawsze płynie od wyższych wartości poziomic ku niższym; dodatkowo poziomice przecinające dolinę rzeczną wyginają się w kształt litery „V” z wierzchołkiem skierowanym pod prąd (w stronę źródła).

Po czym odróżnić na klimatogramie klimat podzwrotnikowy śródziemnomorski od zwrotnikowego monsunowego?

W klimacie śródziemnomorskim lato jest gorące i SUCHE, a opady przypadają na łagodną zimę; w klimacie monsunowym odwrotnie – gigantyczne maksimum opadów przypada właśnie na miesiące letnie.

Jak zmierzyć i policzyć azymut na mapie bez kątomierza w prostych kierunkach?

Azymut mierzymy od kierunku północnego (0° / 360°) zgodnie z ruchem wskazówek zegara: E = 90°, SE = 135°, S = 180°, SW = 225°, W = 270°, NW = 315°.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania