Przejdź do treści

Uporządkuj epoki literackie: filozofię, prądy i wzorce osobowe

Zrozum logikę przechodzenia epok od antyku i średniowiecza przez renesans, barok, oświecenie, romantyzm i pozytywizm aż po XX-lecie i współczesność.

Jak uczyć się epok literackich przez zrozumienie, a nie wkuwanie tabel

  1. 01

    Wykorzystaj zasadę sinusoidy rozumu i ducha

    Epoki harmonijne i racjonalne (antyk, renesans, oświecenie, pozytywizm) przeplatają się z epokami metafizycznymi i emocjonalnymi (średniowiecze, barok, romantyzm, Młoda Polska).

  2. 02

    Łącz kierunek filozoficzny bezpośrednio z dziełem literackim

    Nie ucz się suchej definicji schopenhaueryzmu czy utylitaryzmu – od razu skojarz pierwszy z wierszem Tetmajera, a drugi z pracą u podstaw w nowelach pozytywistycznych.

  3. 03

    Rozpoznawaj epokę po stylu i gatunku nieznanego fragmentu

    Na teście CKE sonet pełen paradoksów wskaże barok, bajka dydaktyczna lub satyra – oświecenie, a groteska i deformacja języka – literaturę XX wieku.

  4. 04

    Powtórz pojęcia biblijne i mitologiczne obecne w każdej epoce

    Toposy vanitas, teatru świata (theatrum mundi), Arkadii, labiryntu, Ikara i Prometeusza wracają w kolejnych stuleciach w coraz to nowych reinterpretacjach.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie zagadnienia najczęściej pojawiają się w teście historycznoliterackim na maturze?

Arkusz regularnie sprawdza rozpoznawanie cech gatunkowych dramatu romantycznego i antycznego, motywy biblijne (Księga Hioba, Koheleta, Apokalipsa), barokowe środki oraz program pozytywizmu i Młodej Polski.

Czym różni się winkelriedyzm od prometejsmu i mesjanizmu w romantyzmie?

Prometeizm to samotny bunt jednostki dla ludzkości (Konrad), mesjanizm widzi w cierpiącej Polsce Chrystusa narodów (ks. Piotr), a winkelriedyzm to ściągnięcie wrogich włóczni we własną pierś (Kordian).

Jak szybko odróżnić klasycyzm od sentymentalizmu i rokoka w oświeceniu?

Klasycyzm stawia na rozum, obywatelski obowiązek i ład (Krasicki), sentymentalizm na czułe serce, sielankę i naturę (Karpiński), a rokoko na dworską rozrywkę i lekki wdzięk.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania