Przejdź do treści

Rozpisz kinematykę, zasady dynamiki Newtona i siły na równi pochyłej

Zrozum ruch jednostajny i jednostajnie zmienny, rzut poziomy i ukośny, tarcie, napięcie nici oraz rozkład siły ciężkości na składowe.

W następnym kroku dodasz zdjęcie lub plik PDF w oknie rozmowy

Cztery kroki do poprawnego rozwiązania zadania z mechaniki

  1. 01

    Narysuj wszystkie siły przyłożone do każdego ciała osobno

    Zaznacz siłę ciężkości pionowo w dół, reakcję podłoża prostopadle do powierzchni styku, a siłę tarcia przeciwnie do kierunku ruchu lub tendencji ruchu.

  2. 02

    Wybierz układ osi równoległy i prostopadły do toru ruchu

    Na równi pochyłej przechyl oś OX wzdłuż równi – dzięki temu rozkładasz na składowe wyłącznie wektor siły ciężkości Fg, a pozostałe siły leżą już na osiach.

  3. 03

    Zamień km/h na m/s jeszcze w wypisie danych

    Podziel prędkość wyrażoną w km/h przez 3,6 przed podstawieniem do wzorów z przyspieszeniem ziemskim g ≈ 9,81 m/s^2 (lub 10 m/s^2 wg treści).

  4. 04

    Czytaj z wykresu v(t) nachylenie jako przyspieszenie, a pole jako drogę

    W ruchu jednostajnie zmiennym pole trójkąta lub trapezu pod wykresem prędkości od czasu daje drogę znacznie szybciej niż składanie kilku wzorów.

Przykład działania

Pytanie ucznia

Samochód hamuje z prędkości 72 km/h do zatrzymania w ciągu 5 sekund ruchem jednostajnie opóźnionym. Jak policzyć opóźnienie i drogę hamowania?

Rozwiązanie z jednostkami SI

1. Zamiana jednostek: v0 = 72 km/h = 72 / 3,6 m/s = 20 m/s; vk = 0 m/s; t = 5 s. 2. Wartość opóźnienia: a = (v0 - vk) / t = 20 m/s / 5 s = 4 m/s^2. 3. Droga hamowania (ze średniej prędkości lub pola trójkąta pod wykresem v(t)): s = ((v0 + vk) / 2) · t = ((20 + 0) / 2) · 5 = 10 m/s · 5 s = 50 m.

Wzór ze średnią prędkością s = (v0 + vk)/2 · t działa w każdym ruchu jednostajnie zmiennym bez konieczności osobnego podstawiania przyspieszenia.

Najczęściej zadawane pytania

Jak szybko sprawdzić na rysunku, gdzie na równi jest sin α, a gdzie cos α?

Wyobraź sobie graniczną sytuację kąta α = 0° (płaski stół): siła zsuwająca musi wtedy wynosić zero, a sin 0° = 0 (stąd Fz = mg·sin α), natomiast nacisk jest pełny, a cos 0° = 1 (Fn = mg·cos α).

Kiedy siła tarcia statycznego jest mniejsza od iloczynu f · Fn?

Iloczyn fs · Fn określa jedynie MAKSYMALNĄ wartość tarcia statycznego; jeśli pchasz szafę lekką siłą 20 N i szafa nadal stoi w miejscu, tarcie statyczne wynosi dokładnie 20 N.

Jak traktować siłę bezwładności w zadaniach o windzie lub hamującym autobusie?

W układzie nieinercjalnym (związanym z windą) dodajesz pozorną siłę bezwładności Fb = m·a skierowaną przeciwnie do przyspieszenia układu; w układzie Ziemi korzystasz po prostu z wypadkowej Fw = m·a.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania