Przejdź do treści

Policz stechiometrię, mole oraz stężenie procentowe i molowe roztworów

Opanuj obliczenia na molach, objętość molową gazów, substrat w niedomiarze, wydajność reakcji oraz przeliczanie Cp na Cm z uwzględnieniem gęstości.

Cztery filary bezbłędnych obliczeń stechiometrycznych

  1. 01

    Zawsze zacznij od zbilansowania współczynników równania reakcji

    Bez poprawnych liczb przed wzorami związków każda proporcja molowa i masowa będzie błędna – najpierw wyrównaj atomy po obu stronach strzałki.

  2. 02

    Sprawdź, czy gaz jest mierzony w warunkach normalnych

    Stała objętość 22,4 dm^3/mol obowiązuje wyłącznie w warunkach normalnych (0°C, 1013 hPa); w innej temperaturze i ciśnieniu użyj równania Clapeyrona pV = nRT.

  3. 03

    Nie myl gęstości d [g/cm^3] ze stężeniem molowym Cm [mol/dm^3]

    Pamiętaj, że 1 dm^3 to 1000 cm^3 – zanim pomnożysz objętość roztworu przez gęstość podaną w g/cm^3, przelicz dm^3 na cm^3.

  4. 04

    Przy mieszaniu i zatężaniu bilansuj masę substancji i masę roztworu osobno

    Odparowanie wody zmniejsza masę roztworu przy stałej masie substancji rozpuszczonej, natomiast wsypanie bezwodnej soli zwiększa jednocześnie ms oraz mr.

Przykład działania

Zadanie chemiczne

Oblicz stężenie molowe 20-procentowego wodnego roztworu NaOH o gęstości d = 1,22 g/cm^3 (M_NaOH = 40 g/mol).

Rozwiązanie na 1 dm^3 roztworu (bez wkuwania wzoru)

1. Przyjmujemy próbkę V = 1 dm^3 = 1000 cm^3 roztworu. 2. Masa tej próbki roztworu: mr = d · V = 1,22 g/cm^3 · 1000 cm^3 = 1220 g. 3. Masa czystego NaOH (20% z masy roztworu): ms = 0,20 · 1220 g = 244 g. 4. Liczba moli NaOH: n = ms / M = 244 g / 40 g/mol = 6,1 mola. 5. Skoro w 1 dm^3 znajduje się 6,1 mola, to Cm = 6,1 mol/dm^3.

Przyjęcie próbki 1 dm^3 roztworu zastępuje wkuwanie wzoru przeliczeniowego – liczysz po kolei masę roztworu, masę substancji i liczbę moli.

Najczęściej zadawane pytania

Jak uwzględnić hydrat (sól uwodnioną, np. CuSO4 · 5H2O) przy sporządzaniu roztworu?

Podczas rozpuszczania hydratu woda krystalizacyjna odłącza się i przechodzi do rozpuszczalnika, więc substancją rozpuszczoną w Cp jest wyłącznie masa soli bezwodnej CuSO4, a masą dodaną do mr cały hydrat.

W którym miejscu obliczeń uwzględnić wydajność reakcji W = 75%?

Najbezpieczniej policzyć teoretyczną ilość produktu ze stechiometrii (dla 100%), a na końcu pomnożyć ją przez 0,75; jeśli natomiast znasz realny produkt i szukasz substratu, podziel przez 0,75.

Dlaczego w zadaniu o rozpuszczalności w podstawie proporcji wstawiamy (100 + R) gramów?

Rozpuszczalność R określa gramy substancji w 100 g czystego rozpuszczalnika, więc masa otrzymanego roztworu nasyconego to suma 100 g wody i R gramów substancji.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania