Przejdź do treści

Przećwicz trudną ortografię, interpunkcję i strategie przy dysortografii

Opanuj pisownię partykuły „nie” z różnymi częściami mowy, wymiany głosek, zakończenia -ii/-ji oraz zasady stawiania przecinków bez zniechęcenia.

Cztery reguły, które eliminują 80% błędów w szkolnych pracach

  1. 01

    Zapamiętaj pisownię „nie” według części mowy i stopnia

    Z czasownikami oraz przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym i najwyższym pisz „nie” rozdzielnie; z rzeczownikami i stopniem równym – łącznie.

  2. 02

    Oddzielaj przecinkami wtrącenia i zwroty imiesłowowe

    Każdy rozbudowany zwrot z imiesłowem zakończonym na -ąc, -wszy, -łszy znajdujący się wewnątrz zdania musisz zamknąć przecinkami z obu stron.

  3. 03

    Szukaj wyrazów pokrewnych zamiast ufać wymowie

    Przy dysortografii łącz trudny wyraz z całą rodziną słowotwórczą (np. wahadło – wahać się, drużyna – druh) oraz wykorzystuj krótkie skojarzenia wizualne.

  4. 04

    Pilnuj małej i wielkiej litery w nazwach własnych i przymiotnikach

    Nazwy mieszkańców państw i miast pisz wielką literą (Polak, krakowianin – uwaga na różnicę!), natomiast przymiotniki dzierżawcze i narodowościowe małą (dramat szekspirowski, język polski).

Przykład działania

Zdanie ucznia do korekty

Gdzie postawić przecinki i jak zapisać nawiasy: „Kupiłem (nie)najtańszy rower który mimo że był używany wyglądał jak nowy”?

Korekta z wyjaśnieniem reguły

Poprawny zapis: „Kupiłem nie najtańszy rower, który, mimo że był używany, wyglądał jak nowy.” 1. „nie najtańszy” – rozdzielnie, bo to przymiotnik w stopniu najwyższym (naj-). 2. Przecinek przed „który” – wprowadza zdanie podrzędne przydawkowe. 3. „, mimo że był używany,” – zdanie podrzędne przyzwolenia wplecione w środek zdania z „który” wydzielamy przecinkami z obu stron (przecinek stoi przed całym „mimo że”, nie przed samym „że”).

W spójnikach złożonych typu „mimo że”, „dlatego że”, „pod warunkiem że” przecinek stawiamy przed całym wyrażeniem, o ile nie pada na nie szczególny przycisk logiczny.

Najczęściej zadawane pytania

Jak pisze się „nie” z imiesłowami przymiotnikowymi (np. niepomalowany, niepiszący)?

Zgodnie ze współczesną zasadą ortograficzną partykułę „nie” z imiesłowami przymiotnikowymi (czynnymi na -ący i biernymi na -ny, -ty) piszemy łącznie, chyba że występuje wyraźne przeciwstawienie („nie leżący, lecz stojący”).

Kiedy przed spójnikiem „i”, „oraz”, „albo” jednak stawiamy przecinek?

Przecinek przed spójnikiem łącznym stawiamy wtedy, gdy spójnik powtarza się w tej samej funkcji wyliczającej albo gdy właśnie w tym miejscu kończy się wtrącone zdanie podrzędne.

Czy opinia o dysortografii zwalnia całkowicie z oceniania błędów na egzaminach?

Dostosowanie CKE dla uczniów z dysortografią łagodzi próg dopuszczalnych błędów ortograficznych w kryterium poprawności językowej, ale nie dotyczy interpunkcji ani błędów składniowych.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania